De geschiedenis van online marketing

  • Door Bas Kloet
  • 19 augustus 2021
  • Leestijd 7 minuten
Online VS. Offline Marketing

Hulp nodig met jouw online marketing?

Neem contact op met onze Online Marketing Strateeg Menno als je meer wilt weten. Hij helpt je graag verder!

Neem contact op

De geschiedenis van online marketing is kort maar turbulent. Tegenwoordig worden er miljarden uitgegeven aan marketing via internet. Het lijkt dan ook één van de belangrijkste marketing kanalen van deze tijd te zijn. Het sport merk Adidas maakte onlangs bekend te stoppen met reclame op televisie en al haar pijlen gaat inzetten op digitale marketing.

Echter is het wereldwijde web nog niet eens zo heel lang geleden opgericht. Daarnaast is bijvoorbeeld het grootste sociale medium Facebook nog maar net 10 jaar openbaar. De meeste lezers van dit artikel zijn waarschijnlijk zelfs opgegroeid zonder internet. Na de oprichting van het wereldwijde web zijn de ontwikkelingen in sneltreinvaart doorgegaan. Vanaf webpagina’s  die enkel bestonden uit tekst zijn we nu bij geautomatiseerde gesprekspartners die beschikken over kunstmatige intelligentie en spraakherkenning met als doel ervoor te zorgen dat jij als consument een online aankoop doet.

Het bijzondere van online marketing is dat het verschillende andere traditionele vormen van marketing heeft verslagen in haar korte bestaan.

Het internet

Kijk: de geschiedenis van online marketing begint natuurlijk bij het internet. Het eerste computernetwerk en de grondslag voor het internet is het ARPANET geweest. Een computernetwerk van het Amerikaanse leger uit het jaar 1969. De eerste website ooit is gelanceerd in 1991 door Tim Berners Lee. Hiervoor werd internet voornamelijk gebruikt om berichten te verzenden tussen bedrijven en organisaties. De eerste website had voornamelijk academische doeleinden. Het initiatief was bedoeld om over grote afstanden informatie beschikbaar te maken. Daarbij moest deze informatie voor iedereen beschikbaar zijn. Marketeers zagen al snel de mogelijkheid om veel mensen te bereiken. De eerste webbanner werd dan ook al in 1993 verkocht. Het internet van toen leek amper op het internet zoals we het nu kennen. Er was niet tot nauwelijks ruimte voor afbeeldingen en pagina’s bestonden voornamelijk uit tekst.

Internet in Nederland

Aan de andere kant werd in 1989 de eerste DIAL-in faciliteit in Nederland. Deze was gericht op bedrijven. De eerste gebruikers van internet in Nederland waren universiteiten. Deze stonden in verbinding met academische netwerken. In 1993 werd internet voor het publiek aangeboden in Nederland door XS4ALL. Zij waren echter niet de eerste, dit gebeurde namelijk al in 1992 door de stichting Internet Acces.

Geen wonder dat het internet sindsdien steeds toegankelijker is geworden voor iedereen. Vaak moest er via een inbelverbinding, verbinding gemaakt worden met internet. De meeste mensen kunnen dit irritante geluid zich nog goed herinneren. De komst van ADSL maakte dit overbodig. Tegenwoordig heeft bijna ieder huishouden een vaste internetverbinding al dan niet een draadloos wifi netwerk. Daarnaast bezitten momenteel bijna 90% van alle Nederlanders een smartphone. Mobiel internet maakt momenteel gebruik van het snelle 4g netwerk. Alsof dit niet genoeg is zit het 5g netwerk er al aan te komen. In Zuid-Korea wordt er namelijk al flink geïnvesteerd in het uitrollen van dit netwerk. Ook in Nederland is er al geld vrijgemaakt voor dit netwerk.

Email

Voor het geval je jezelf afvraagt was de email er niet al veel eerder? Dat klopt! De email was er eerder dan het wereldwijde web en heeft een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van online marketing. De eerste email tussen een computernetwerk werd in 1971 verzonden. In 1978 werd de eerste SPAM mail al verzonden. Dit viel bij veel email gebruikers verkeerd, dit was niet de bedoeling van de toen nog dure computer systemen. E-mailen was in het begin dan ook niet voor iedereen. Rond 1995 werd email dan ook populair bij het grote publiek. In 1992 werd Microsoft Outlook uitgebracht. Later in 1996 werd Hotmail opgericht met als doel email toegankelijk en gratis te maken voor mensen los van hun internetprovider. In 1997 bracht ook Yahoo haar email service uit, in ditzelfde jaar koopt Microsoft de email service Hotmail.

Google richt in 2004 haar email service Gmail op. De hoeveelheid opslagruimte die Gmail biedt is revolutionair. Echter is Gmail pas sinds 2007 openbaar en voor iedereen beschikbaar. Door grote spelers zoals Hotmail, Gmail en Yahoo is een e-mailaccount voor iedereen gratis beschikbaar. Inmiddels heeft papieren post grotendeels plaats moeten maken voor de internet variant. Naar schatting worden er ongeveer nu 122,500,453,020 mails per uur verstuurd. Marketeers hebben dit communicatiekanaal vrij snel opgepikt. De e-mail heeft de wereld een stuk kleiner gemaakt maar het speelveld voor marketeers een stuk groter. E-mail marketing is vandaag de dag dan ook nog steeds enorm belangrijk voor bedrijven.

Ecommerce

Het wordt nog beter want: Na de oprichting van het wereldwijde web, het internet zoals wij dat nu kennen, werd ook ecommerce voor iedereen beschikbaar. In 1994 werden de eerste webwinkel systemen voor retailers gebouwd. Dit jaar werd ook de eerste pizza online verkocht door Pizza Hut. Eén jaar later, in 1995, starten bedrijven als Amazon en Ebay. Ook het postorderbedrijf Wehkamp start dat jaar in ons eigen land met het aanbieden van online veilingen. In 1998 wordt een bedrijf opgestart door twee studenten dat later het internetverkeer grotendeels in zijn macht zal hebben: Google. In 1999 start Bol.com, onze eigen boeken gigant welke later één van de grootste spelers in Nederland zal worden.

De ontwikkelingen rondom e commerce schieten de grond uit, denk hierbij aan: betaalsystemen, webwinkel keurmerken, achteraf betalen, online bankieren en pakket volgsystemen. Deze ontwikkelingen maken het winkelen via internet een stuk meer transparant, veilig en vertrouwd. Dit was in de begin dagen wel anders. Er was weinig inzicht in de betrouwbaarheid van de aanbieder. Het heeft dan ook tijd gekost voor de consument e-commerce te accepteren. Vandaag de dag telt Nederland ongeveer 70.000 webwinkels.

Google

Het is waar: Na de oprichting heeft Google niet alleen de geschiedenis van online marketing, maar ook de internet wereld veranderd. Niet alleen de manier waarop wij het gebruiken maar ook de manier waarop er geld aan verdiend kan worden. Voorheen kon er geld verdiend worden advertenties, pagina views en contacten. Google heeft dit model omgegooid naar gebruikersgegevens en zoekmachine resultaten. De zoekmachine heeft de gebruikerservaring van het internet enorm veranderd. Zoekmachines zijn het uitgangspunt voor het internetgebruik geworden. Google is hier de allergrootste, met ruim 90% van alle zoekopdrachten!

Door het enorme internetverkeer dat via Google het wereldwijde web betreedt is de strijd om de zoekresultaten begonnen. Bedrijven kunnen haar websites inrichten op de eisen van Google. Het op de juiste manier inrichten zorgt voor een hoge positie in de zoekresultaten. Dit is de marketingvorm: zoekmachine optimalisatie. In het einde van het jaar 2000 introduceert Google haar advertentiesysteem: Google Adwords. Het is nu voor bedrijven mogelijk om betaalde advertenties te plaatsen in de zoekmachine en deze te richten op bepaalde tags. Adverteerders betalen nu echter nog per 1000 impressies. Dit zal later veranderen in betalen per click. Hier zal Google later het grootste deel van haar inkomsten uit halen. Later volgen de ontwikkelingen: keyword planner, Google display en Google shopping.

Social Media

Dat is maar een kant van het verhaal want: Met de komst van sociale media en de enorme explosie van de gebruikers ervan zijn er hele nieuwe platformen ontstaan om te adverteren. Social media marketing bestaan dan ook niet meer enkel uit branding, maar ook uit adverteren. Ondanks de grote impact in de geschiedenis van online marketing is het grootste social media platform van dit moment nog maar net 10 jaar openbaar. Facebook is namelijk opgericht in 2004 door Mark Zuckerberg als universitair netwerk. In 2006 is het openbaar gemaakt en nog geen tien jaar later telde het sociale media zo’n 1.366 miljard gebruikers. Facebook is ook in 2017 nog steeds het grootste social media.

In 2004 wordt Hyves opgericht, een Nederlands social media platform. De groei van Hyves ging enorm snel, en het werkwoord ‘Hyven’ werd zelfs opgenomen in de dikke van Dalen. Echter begon Hyves in 2010 veel gebruikers te verliezen aan Facebook. In 2013 heeft Hyves haar sociale media platform gesloten. De naam Hyves komt van het Engelse woord hives (meervoud van bijenkorf). Door de enorme aantallen in gebruikers en de mogelijkheid gerichter te adverteren word het adverteren via deze kanalen enorm populair. Daarnaast is het mogelijk voor bedrijven om zich te branden via deze mediums.

Anno 2017

De komst van internet heeft marketing voorgoed veranderd. Bij deze veranderingen zijn heel veel factoren van invloed geweest. De geschiedenis van online marketing is dan ook rijk aan ontwikkelingen. Het artikel heeft in grove lijnen een aantal belangrijke events laten zien. Het bijzondere van online marketing is dat het verschillende andere traditionele vormen van marketing heeft verslagen in haar korte bestaan. Zo is er in 2015 meer geld besteedt aan online marketing dan aan tv-reclame. Een medium dat toch al veel langer aanwezig is dan het internet. Een goed voorbeeld hiervan is dat het merk Adidas in 2017 heeft aangegeven te stoppen met reclames op tv en al haar pijlen te gaan zetten op digitale media. Dit houdt niet in dat zij geen reclame spotjes meer gaan maken maar dat deze enkel nog via internet worden uitgezonden. Dit kan op kanalen zoals Youtube. Online marketing is met name zo succesvol omdat internet gebruikers enorm veel gegevens achterlaten. Deze gegevens kunnen worden gebruikt door marketeers om een doelgroep te targetten.

Ook interessant voor jou